Verloren was gieten voor kunstenaars en ontwerpers
Wilt u een kunstwerk, sculptuur of bijzonder ontwerp met veel detail laten uitvoeren in metaal? Met de verlorenwasmethode kunnen vormen en structuren nauwkeurig worden overgebracht naar brons, messing, koper of aluminium.
Gieterij Tupker begeleidt u van model tot afgewerkt gietstuk. U kunt bij ons terecht met een handgemaakt wasmodel, een ander fysiek model of een digitaal 3D-bestand. Is uw ontwerp nog niet volledig voorbereid voor het gietproces? Dan denken wij mee over de vorm, schaal, materiaalkeuze, mal en gewenste afwerking.
Bespreek uw model met Gieterij Tupker
Wat is de verlorenwasmethode?
Bij de verlorenwasmethode wordt een model van was opgenomen in een hittebestendige mal. Tijdens het uitstoken verdwijnt de was en blijft een holle ruimte met dezelfde vorm achter. In deze ruimte wordt het vloeibare metaal gegoten.
De methode is geschikt voor ontwerpen met:
- fijne details en structuren;
- organische of onregelmatige vormen;
- reliëfs en verdiepte delen;
- vormen die lastig uit plaat- of stafmateriaal te maken zijn;
- een handgemaakt oppervlak dat zichtbaar moet blijven;
- unieke objecten of kleine oplages.
Welke voorbereiding nodig is, hangt af van het formaat, de vorm, het gekozen metaal en het gewenste aantal gietstukken. U hoeft vooraf niet zelf te bepalen welke mal of werkwijze nodig is.
Van handgemaakt wasmodel naar metaal
Heeft u uw ontwerp rechtstreeks in was gemodelleerd? Dan beoordelen wij eerst of het model geschikt is voor het gietproces. We kijken onder andere naar de vorm, wanddiktes, kwetsbare delen en de manier waarop het metaal door de mal kan stromen.
Waar nodig bespreken we kleine aanpassingen die bijdragen aan een betrouwbaar gietresultaat. Het doel is om het karakter van uw model zoveel mogelijk te behouden. Sporen van het handwerk, reliëf en bewuste onregelmatigheden kunnen juist een belangrijk onderdeel zijn van de uiteindelijke uitstraling.
Na de voorbereiding wordt het wasmodel voorzien van giet- en ontluchtingskanalen en in een geschikte mal opgenomen. Tijdens het uitstoken verdwijnt het wasmodel. Dit betekent dat het oorspronkelijke wasmodel niet behouden blijft. Wilt u later meerdere exemplaren kunnen maken? Geef dit dan vooraf aan, zodat we kunnen bespreken welke aanpak daarvoor geschikt is.
Gieten vanuit een klei-, gips- of ander fysiek model
Niet ieder kunstwerk begint als wasmodel. U kunt ook bij ons aankloppen met een model in een ander materiaal. Afhankelijk van het object kan er eerst een geschikte tussenstap nodig zijn, bijvoorbeeld een scan, een digitaal model of een geprint gietmodel.
Een bestaand object kan met onze 3D-scanner worden gedigitaliseerd. Het digitale bestand kan vervolgens worden gecontroleerd, aangepast, vergroot of verkleind. Daarna kan een model worden geprint dat als basis voor de gietmal dient.
Deze route is bijvoorbeeld interessant wanneer u:
- het originele kunstwerk wilt behouden;
- een sculptuur in een ander formaat wilt uitvoeren;
- een kwetsbaar model niet direct voor de mal wilt gebruiken;
- eerst een digitale versie van uw werk wilt bewaren;
- verschillende uitvoeringen van één ontwerp wilt maken.
Een digitaal ontwerp laten gieten
Ook een digitaal ontworpen sculptuur of object kan met de verlorenwasmethode worden gegoten. Gieterij Tupker beschikt over 3D-printers voor grotere modellen en voor kleinere modellen met veel detail. Afhankelijk van het project printen we onder andere in was, resin of andere geschikte modelmaterialen.
Heeft u al een 3D-bestand? Dan bekijken we of het model gesloten, compleet en geschikt is om te printen en te gieten. Waar nodig bespreken we aanpassingen aan de maat, opbouw of detaillering.
Heeft u nog geen digitaal bestand, maar wel een bestaand object of eerste ontwerp? Dan bekijken we welke stappen nodig zijn om tot een bruikbaar gietmodel te komen.
Welk metaal past bij uw kunstwerk?
Gieterij Tupker giet in brons, messing, koper en aluminium. Het materiaal beïnvloedt de kleur, het gewicht, de uitstraling en de mogelijke afwerking van het werk.
Brons wordt veel gekozen voor sculpturen, beelden, reliëfs en kunstobjecten. Het materiaal heeft een karaktervolle uitstraling en kan met verschillende patina’s worden afgewerkt.
Messing heeft een warme, goudachtige kleur en past goed bij kunstobjecten, interieurstukken en decoratieve onderdelen.
Koper heeft een herkenbare warme kleur en vraagt door zijn eigenschappen om een passende mal en zorgvuldige voorbereiding.
Aluminium is lichter dan de andere genoemde metalen en kan geschikt zijn voor kunst, designobjecten en onderdelen waarbij het gewicht een rol speelt.
Twijfelt u welk metaal het beste bij uw ontwerp past? Wij bespreken de toepassing, het gewenste uiterlijk en de praktische mogelijkheden met u.
Gipsmal of slurriemal?
Bij verloren was gieten werkt Gieterij Tupker onder andere met gipsmallen en slurriemallen. Een slurriemal wordt opgebouwd uit meerdere dunne lagen keramisch materiaal en is geschikt voor complexe vormen, holle structuren en fijne details. Een gipsmal kan goed passen bij kleine tot middelgrote kunstobjecten en geeft een mooie detailweergave.
De keuze hangt onder meer af van:
- het formaat van het model;
- de hoeveelheid en fijnheid van de details;
- de vorm en eventuele holle delen;
- het gekozen metaal;
- het gewenste aantal exemplaren;
- de gewenste oppervlakte en afwerking.
U hoeft zelf geen keuze te maken. Wij adviseren welke mal voor uw gietwerk het beste aansluit bij uw ontwerp.
Eén kunstwerk of een kleine oplage
De verlorenwasmethode is geschikt voor unieke kunstwerken en kleine oplages. Wilt u meerdere exemplaren van hetzelfde ontwerp laten maken? Meld dan bij de eerste bespreking hoeveel gietstukken u verwacht nodig te hebben.
Bij een serie kan het verstandig zijn om eerst een moeder- of basismodel te bewaren en daarvan de benodigde was- of printmodellen te maken. Zo hoeft het oorspronkelijke kunstwerk niet voor ieder exemplaar opnieuw te worden gemaakt.
Ook variaties zijn soms mogelijk. Denk aan hetzelfde ontwerp in verschillende formaten, een andere patina of een subtiele nummering. Met de aanwezige mogelijkheden voor modellering en lasergraveren kan per project worden bekeken hoe tekst, nummers of een logo het beste kunnen worden aangebracht.
Afwerken en patineren
Na het gieten wordt de mal verwijderd en wordt het gietstuk gecontroleerd. De gietkanalen worden weggehaald en het oppervlak wordt waar nodig bijgewerkt. Wanneer een kunstwerk uit meerdere delen bestaat, kunnen deze delen worden samengevoegd en verder afgewerkt.
De uiteindelijke uitstraling wordt afgestemd op het ontwerp. Bij sommige kunstwerken moet het oppervlak zo dicht mogelijk bij het oorspronkelijke model blijven. Bij andere werken is een gladdere afwerking gewenst. Voor brons en andere geschikte metalen kunnen ook verschillende patina’s worden besproken.
Bekijk voorbeelden van materialen, vormen en afwerkingen in de galerij van Gieterij Tupker.
Hoe verloopt het traject?
Een opdracht met de verlorenwasmethode verloopt doorgaans als volgt:
- We bespreken uw ontwerp, formaat, materiaal en gewenste aantal.
- Het wasmodel, fysieke model of 3D-bestand wordt beoordeeld.
- Waar nodig wordt het ontwerp aangepast, gescand of geprint.
- Het model wordt voorbereid met giet- en ontluchtingskanalen.
- We maken een geschikte gips- of slurriemal.
- Het model wordt uitgestookt en het gekozen metaal wordt gegoten.
- Het gietstuk wordt uit de mal gehaald, gecontroleerd en afgewerkt.
- De afgesproken oppervlaktebehandeling of patina wordt aangebracht.
De exacte aanpak verschilt per kunstwerk. Door modellering, malbouw, gieten en afwerking op elkaar af te stemmen, heeft u tijdens het traject één aanspreekpunt.
Lees ook meer over gietwerk voor kunst en ontwerp.
Wat ontvangen wij graag bij uw aanvraag?
Voor een eerste beoordeling ontvangen wij bij voorkeur:
- duidelijke foto’s van het model of ontwerp;
- de globale afmetingen;
- het gewenste metaal;
- het gewenste aantal exemplaren;
- informatie over de gewenste afwerking of patina;
- een 3D-bestand, indien beschikbaar;
- een korte toelichting op kwetsbare of belangrijke details;
- uw voorkeur voor het behouden of reproduceren van het oorspronkelijke model.
Heeft u nog niet alle informatie? Stuur dan wat al beschikbaar is. Wij geven aan welke volgende stap nodig is.
Veelgestelde vragen over verloren was gieten
Moet mijn model al van was zijn?
Nee. U kunt ook een ander fysiek model of een 3D-bestand aanleveren. Afhankelijk van het ontwerp maken of printen we eerst een geschikt gietmodel.
Blijft mijn oorspronkelijke wasmodel bewaard?
Nee. Bij de verlorenwasmethode verdwijnt het wasmodel tijdens het uitstoken. Wilt u meerdere exemplaren of het oorspronkelijke ontwerp bewaren? Bespreek dit vooraf, zodat we een passende reproductiemethode kunnen kiezen.
Kan een 3D-print direct voor verloren was gieten worden gebruikt?
Dat hangt af van het materiaal, de vorm en het gekozen malproces. Gieterij Tupker kan onder andere in was printen en beoordeelt per model welke print- en gietroute geschikt is.
Welke metalen kunnen met deze methode worden gegoten?
Gieterij Tupker gebruikt de verlorenwasmethode voor onder andere brons, messing, koper en aluminium. De malkeuze en voorbereiding worden afgestemd op het metaal.
Is de methode geschikt voor één uniek kunstwerk?
Ja. Verloren was gieten is juist geschikt voor unieke werken en kleine oplages, vooral wanneer detail en vormvrijheid belangrijk zijn.
Kunnen jullie mijn kunstwerk vergroten of verkleinen?
In veel gevallen wel. Een bestaand object kan worden gescand en het digitale model kan vervolgens in een ander formaat worden geprint. We beoordelen vooraf welke details bij de gewenste schaal behouden kunnen blijven.
Kunnen jullie het gietstuk ook afwerken en patineren?
Ja. Na het gieten kan het werk worden bijgewerkt en passend worden afgewerkt. Afhankelijk van het metaal en ontwerp kunnen ook verschillende patina’s worden besproken.
Uw kunstwerk laten beoordelen
Heeft u een wasmodel, sculptuur, fysiek object of digitaal ontwerp dat u in metaal wilt laten uitvoeren? Stuur ons enkele duidelijke foto’s, de globale afmetingen en uw voorkeur voor materiaal en afwerking.
Wij bekijken graag welke voorbereiding en maltechniek het beste bij uw ontwerp passen.
